Bijdrage VVD/GB aan begrotingsdebat d.d. 24 november 2009

Begroting 2010
Fractie VVD/GB 24 november 2009
 
“Dit College steekt haar kop in het zand, omdat het geen financiële keuzes durft te maken en zaken bewust voor zich uitschuift”.
 
Beste mensen, waarde collega raadsleden en niet te vergeten, meneer de voorzitter.
 
 
Algemeen:
Het College heeft voor het jaar 2010 een technisch sluitende begroting gepresenteerd. De VVD/GB-fractie bedankt het College en de ambtenaren voor de inzet en betrokkenheid bij de tot standkoming voor de begroting 2010 en de voorlopige begrotingen 2011 en 2012.
 
De fractie van de VVD/GB maakt zich grote zorgen over de financiële toekomst van de Gemeente Wierden. Dit zal voor de meeste raadsleden geen understatement zijn.  De slechte financiële vooruitzichten dringen bij het College blijkbaar nog niet door. Voor het jaar 2010 wordt een sluitende begroting gepresenteerd en voor de jaren daarna is een plan van aanpak gemaakt om te bezuinigen. Voor onze fractie een duidelijk voorbeeld van “de kop in het zand steken”. In maart 2010 staan de verkiezingen gepland. Het is voor een College natuurlijk prettiger een sluitende begroting zonder bezuinigingen te presenteren met onderwerpen uit het Collegeprogramma 2006 – 2010.
 
Onze fractie heeft mede aangestuurd om in een vroegtijdig stadium, in ieder geval dit jaar, reeds over maatregelen te praten, die nodig zijn om in de komende jaren in ieder geval de noodzakelijke zaken financieel te kunnen verantwoorden. Sinds het verschijnen van de meicirculaire is het bekend dat er de komende jaren ombuigingen in het beleid nodig zijn. Dit beeld is opnieuw bevestigd in de septembercirculaire. Het college van B&W stelt dat het jaar 2010 gezien moet worden als een overgangsjaar. De jaren erna (2011 tot en met 2013) laten een steeds verder oplopend tekort zien; structureel zelfs tot ruim  € 2.000 K per jaar. De fractie van de VVD/GB vraagt zich oprecht af waarom heel Nederland, incl. veel Gemeenten, moeten bezuinigen, terwijl In Wierden geen maatregelen worden genomen. Sterker nog: er wordt buiten de begroting om nog een megaproject aan de lijst van prioriteiten toegevoegd, nl. de voetgangerstunnel.
 
In onze ogen is de begroting van 2010 gered door een toezegging van € 1.500 K uitkering van Essent. Deze financiële reddingsboei is de Gemeente Wierden door de Provinciale Staten uit Zwolle toegeworpen. Deze wijze van begroting rond vindt de VVD/GB fractie, kijkend naar de toekomst, een verkeerd signaal.
 
Er is, ten opzichte van de Nota Meerjarenbeleid 2010-2012, ook een extra bedrag van € 700 K eenmalig geld nodig uit de algemene middelen. Dit is een reden, dat de VVD/GB in 2010 wil beginnen met ombuigingen of bezuinigingen. Het VVD/GB-verkiezingsprogramma kent de titel “Solide”. Het is de afkorting van Sociaal, Liberaal en Democratisch. In dit geval is het woord Solide wel op zijn plaats. Wij willen een solide begroting voor de komende jaren. We willen hiervoor het ambitieniveau voor 2010 bijstellen. We voorkomen hiermee, dat in de komende jaren de ingrepen nog harder en pijnlijker zullen zijn.  
 
Visie VVD/GB zaken, die in de begroting 2010 een voordeel opleveren:
 
Ontwikkeling Zenderink
In de ontwikkelingsvisie voor de Gemeente Wierden was aanvankelijk zeer opportunistisch een inwoneraantal van 26.000 inwoners geprognosticeerd. Dit inwoneraantal is naderhand snel bijgesteld tot 25.000 inwoners. Onze fractie denkt, dat dit aantal voorlopig niet wordt gehaald. In lijn met het ambitieniveau van 26.000 inwoners zijn diverse plannen ontwikkeld voor o.a. woningbouw. In willekeurige volgorde: Schipper – Vos, Zuidbroek, Berghorst, Kleen Esch en Zenderink. Daarnaast zijn er nog diverse kleine inbreidingslocaties en Rood – voor – rood regelingen uitgerold. De bevolking groeit minder snel en de verwachting is, dat in de toekomst de 25.000 niet wordt gehaald.
 
In 2010 moet bovendien ruim € 900 K worden bijgestort om de risico’s van strategische grondaankopen af te dekken. Of is de grond toch aangekocht om de bouw van woningen in het noordelijke deel van het Zenderink mogelijk te maken? In elk geval is dit College verantwoordelijk voor het niet beschikbaar zijn van een deel van deze gelden.
De fractie van de VVD/GB stelt voor de beleidsontwikkelingen in het Zenderink te bevriezen en vooreerst de nadruk te leggen op bouw in het Zuidbroek.
 
 
Onze insteek bij deze taakstelling is tweeledig:
 
1.     Indien minder beleid wordt ontwikkeld is in deze fase minder formatie nodig.
2.     In de uitvoeringsfase is ook minder formatie nodig vanwege het feit dat er minder wordt ontwikkeld.
 
 
Het bijstellen van het ambitieniveau heeft consequenties voor de formatie. Het gevolg is een aanpassing in de formatie. In deze begroting wordt voorgesteld om opnieuw de formatie uit te breiden met in totaal 4,58 fte. Die kan achterwege blijven door nu keuzes te maken. Het levert een bedrag op van ruim € 272 K Hierbij wordt ook nog eens oneigenlijk gebruik gemaakt van de flexpot, die is bedoeld om personele ad hoc situaties op te vangen en niet om structureel in te zetten.
In de komende 5 jaar stellen we hetzelfde scenario voor als bij de start van dit College, maar dan in omgekeerde volgorde. We zijn gestart met een uitbreiding van veel ambtenaren o.a. uit de opbrengsten van het Grondbedrijf. Het wordt dus een reductie van 8 tot 10 fulltime banen. Deze afvloeiing kan gefaseerd worden ingevoerd. Tussen nu en 2015 gaan 13 fte’s met pensioen. Interne oplossingen genieten onze voorkeur.
Op hele, korte termijn zijn er 3 kansen, t.w. hoofd openbare werken, een baan bij de SAWE en een samenwerking met de gemeenten Rijssen – Holten en Hellendoorn (direct doen, geen separate clubjes)
 
 
VVD/GB stelt zich voor reeds in 2010 een aanvang te nemen met deze koerswijziging, dus minder ontwikkelen en de vinger aan de pols houden.
 
 
De door ons genoemde bezuinigingsvoorstellen voor het begrotingsjaar 2010 kunnen een aanzet zijn om de tekorten in de WMO de komende jaren het hoofd te bieden, te sparen voor het Middenplein in Enter, het realiseren van een Multifunctioneel Cultureel Centrum op de Violenhoek en de verbreding van de RW 35 tussen Wierden en Nijverdal.
 
Graag wil ik verder gaan met een nadere beschouwing over de voorliggende begroting
 
Sport
In de NMB heeft onze fractie gepleit voor een onderzoek naar de aanstelling van combinatie-functionarissen binnen de sport. Er zijn inmiddels praktijkvoorbeelden, mét knelpunten en valkuilen, voor gemeenten die op het punt staan om aan de slag te gaan met de combinatiefunctionaris. We hebben aangegeven, dat vooraf duidelijkheid moet zijn over de financiering op de lange termijn. Wij begrijpen, dat binnen de begrotingen voor de komende jaren geen ruimte is voor financiering. Wij willen echter pleiten voor een budget neutrale financiering. Hierbij kunnen diverse zaken worden meegenomen: buitenschoolse opvang, mogelijk uitkering voor een werkloze, inbreng gelden van sportverenigingen. Het gaat uiteindelijk om de wil dit project van de grond te krijgen. Hier verwachten wij ook daadkracht van de verantwoordelijke wethouder.
 
VVV Wierden en Enter
De fractie van VVD/GB heeft altijd gepleit voor het behoud van lokale VVV’s. Er is een plan van aanpak gemaakt. Wij hebben dit initiatief ondersteund en zijn blij, dat de jaarlijkse bijdrage is aangepast. Hier merkt de inwoner van Wierden rechtstreeks iets van.
 
Sponsoring van evenementen
De fractie van de VVD/GB heeft voorgesteld het bedrag voor dit beleidsterrein te verhogen tot minimaal € 30 K Concreet hebben we de volgende zaken genoemd: de wielerrondes, Wiezoloop en - feest, Enterse dagen, straattheater, kunst bij diverse ateliers, ondersteuning van de Oranjeverenigingen met Koninginnedag, etc. Onze fractie wil graag aandacht voor misschien wel het oudste evenement in Wierden: Sunte Mat’n. Dit evenement is hard toe aan nieuwe impulsen. Waar we vroeger op het toppunt van de dag over de hoofden konden lopen, kun je nu spreekwoordelijk een kanon afschieten zonder iemand te raken. Ons voorstel: er zijn voldoende Wierdenaren, die met elkaar de traditie nieuw leven kunnen inblazen. Wat ons betreft willen wij graag dit initiatief financieel ondersteunen.
 
Middenplein Enter
Vanaf het begin is gepleit voor een groot plein met veel ruimte. De VVD/GB fractie wil het oorspronkelijke idee vasthouden. Dit zou ook een geweldige impuls zijn voor het dorpscentrum van Enter. Tevens wordt een goede bestemming gevonden voor een paar stukken grond die nog braak liggen. Uiteindelijk is het toch gelukt om dit plan te realiseren. Het uiteindelijk plan is geknipt in 2 fasen. Dit vinden wij logisch. Er zit een enorm ondernemersrisico aan het plan, maar de investeerders hebben er alle vertrouwen in.
 
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
Dit beleidsveld gaat de komende jaren veel aandacht en geld kosten. De VVD/GB-fractie heeft in een eerder stadium reeds laten weten geen financiële concessies te doen op dit beleidsveld. Naast de gelden uit Den Haag is het zo goed al zeker, dat de bijdrage vanuit de begroting fors hoger zal worden. We hebben reeds aangegeven hoe de WMO gefinancierd kan worden.
 
Actiepunten 2
Het gaat hier om het ontwikkelen van Nieuw Beleid. Natuurlijk is het logisch, dat je als ambitieuze Gemeente nieuwe zaken moet oppakken om verder te komen. Echter welke zaken zijn nu nog noodzakelijk?  In lijn met ons betoog over nieuw beleid en de beleidsambtenaren lijkt het ons goed de vinger aan de pols te houden. Daar komt nog bij, dat er veel geld wordt betaald voor onderzoeken die niet leiden tot heldere visies of opmerkelijke logische vernieuwingen. Ik verwijs naar het bureau voor de ontwikkeling van de tunnel.  
 
Masterplan Stationsomgeving Wierden
Over dit plan is al veel gezegd en geschreven. De fractie VVD/GB heeft ingestemd met het tunnelproject. We hebben indertijd een voorbehoud gemaakt voor in ieder geval een deugdelijk en   goed onderbouwd financieel plan. Het heeft veel moeite gekost om dit deel van het plan op tafel te krijgen. We durven gerust te stellen: een uiterst summier financieel plan. Zoals bekend is het College daadwerkelijk begonnen met het tunnelplan. Tot onze stomme verbazing (we dachten eerst nog aan een grap) wordt opnieuw een bedrag gevraagd van € 1.500 K voor een extra voetgangerstunnel.
 
Onze fractie is zeer verbaasd:

1. Het is een van de grootste (financieele) projecten in de geschiedenis van de Gemeente Wierden, die binnen 3 maanden is besloten
2. Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de juiste locatie met de bijbehorende financiën, waarbij de huidige locatie en bijbehorende tunnelbouw als beste naar voren kwamen
3. In drie jaar tijd zou € 5.000 K worden gespaard; waarvan € 4.000 K daadwerkelijk opzij is gezet. De laatste € 1.000 K hebben wij niet in de begroting kunnen vinden? Of het moet uit het fonds dorpsontwikkeling komen dat voor tal van andere zaken ingezet kan worden?
4. In hoeverre moeten wij het College nog serieus nemen? Financieel klopt het plan niet. Planologisch klopt het plan ook niet. De burgers is altijd verteld, dat de tunnel in de Dikkensweg de beste optie was. Op de voorlichtingsavond is een presentatie gegeven, waarin duidelijk is aangegeven waar de rijbanen, de fiets- en voetgangerspaden en de liften zouden komen. Wat is de waarde van deze presentatie? Het lijkt erop, dat het College op zeer korte termijn dit plan wilde realiseren zonder alles goed te hebben doorgerekend en planologisch in te vullen.
5. Waarom heeft het bureau dit deel van het plan niet geadviseerd?

Wij vinden het niet correct, dat na het begrotingsvoorstel 2010 dit dure project alsnog moet worden opgenomen in de begroting. Hoe denken de burgers over dit plan? (voorbeeld Enter: Dorpsstraat Zuid kan niet worden uitgevoerd, omdat het geld -ruim € 1.00 K - niet beschikbaar is).
Samen tafelen
Hierover kan onze fractie kort zijn. We hebben voldoende dekkingsmogelijkheden aangegeven om de voortgang van dit project te waarborgen. Graag opnemen in de begroting
 
 
Samenvattend:
1.  De VVD/GB vindt dat het college reeds bij het opstellen van de begroting 2010 kritisch had moeten beoordelen of alle bestedingen van de gemeente nog zinvol en noodzakelijk zijn. De keuze wordt over de verkiezingen heen getild. De VVD/GB wil nu reeds inzetten op een solidere financiële basis en maximaal besparen. We kunnen dan de beperktere financiële middelen vanaf 2010 realistischer inzetten.
2. De VVD/GB wil bezuinigen doorvoeren op het gemeentelijke apparaat door vooral de natuurlijke momenten hiervoor te gebruiken (efficiency slag). 
3. De VVD/GB wil grote projecten heroverwegen en lopende projecten zorgvuldig/gecontroleerd en zonder verdere franje uitvoeren. Het is kostenbesparend en/of zal een groter negatief resultaat in de toekomst voorkomen.
4.De VVD/GB vindt de reserve risicoafdekking grondaankopen zorgelijke vormen gaat aannemen.
 
Kortom Wierden vraag om een Solide College, die duidelijke keuze maakt voor de komende jaren. Niet adhoc, maar structureel!
 
 
Felix Timmerman
Fractie voorzitter VVD/GB